Koken op het petroleumstel

Mijn moeder had vroeger ook grijs gewolkte emaille pannen e.d.: Koken op petroleum was voor veel vrouwen heel gewoon. Misschien wel net zo gewoon dat je uren van te voren moest beginnen voordat het eten klaar was. Jamie Olivers 30 minuten koken was er toen echt niet bij. Wat weten we eigenlijk over het koken op petroleum?

Nieuwe brandstof petroleum

Petroleum werd vanaf 1851 commercieel gewonnen, maar het zou nog 25 jaar duren voordat ‘iedereen’ gebruik kon maken van deze nieuwe brandstof. Het was te koop bij de drogist, de petroleumman of bij de olieboer, die met zijn kar door de straten reed om de petroleumvaten en petroleumkannen te vullen.

Emaille zand, zeep soda rekje - www.blossombrocante.nl: Waar werd petroleum voor gebruikt?

Behalve als brandstof voor petroleumkachels en petroleumstellen, gebruikte men het ook in petroleumlampen. Doordat petroleum uiterst brandbaar is en men niet altijd even secuur was met het bijvullen ervan, ging in die tijd menig huis in vlammen op. Had je brand? Dan mocht je dat echt niet blussen met water! Petroleum blijft namelijk drijven op water. De brand moest geblust worden met zand. In veel keukens stonden daarom de drie emaille bakjes met “Zand, Zeep en Soda”.

Petroleumkan met petroleum voor de petroleumkachel: De geur en de roet!

De geur was inderdaad wel heel specifiek te noemen en werd niet door iedereen gewaardeerd. De geurige aroma’s die vrijkwamen tijdens het koken, werden al snel vermengd met die van de petroleum. Ook het roet wat tijdens de verbranding vrijkwam was voor menig huisvrouw een bron van ergernis.

Koken op petroleum

Koken op petroleum was relatief goedkoop in vergelijking met het koken op de kolenkachel. In sommige huishoudens werd er alleen gedurende de zomer gekookt op het petroleumstel, zodat de kolenkachel dan niet aanhoefde. Het vlammetje van het petroleumstel was klein, vandaar de keuze uit petroleumstellen met meerdere pitten. Had je meerdere pannen, dan gebruikte je ook meerdere petroleumstellen.

Het petroleumstel en zijn einde

De petroleumstellen van ‘Haller’ zijn toch wel het meest verkocht. Het bedrijf begon in 1876 in Hamburg met het produceren van petroleumstellen en petroleumkachels. Het werd één van ‘s werelds grootste producenten. Doordat men begon te koken op eerst stadsgas en later op aardgas, verdwenen de petroleumstellen richting de zolder of in de schuur. Vandaag de dag worden ze overigens nog steeds gebruikt door de liefhebber voor het ouderwets stoven van gerechten.

 

 

Meer lezen: o.a
http://www.smulweb.nl/blog/brando70/6056/koken-of-sudderen-op-petroleumstellen,
http://cultureelerfgoed.adlibsoft.com/harvest/bot/vademecum_25.xml
Foto’s:
Pinterest, fotoleren.nl

Eén gedachte over “Koken op het petroleumstel

  • 8 april 2017 om 17:28
    Permalink

    Leuk wij koken nog dagelijks op petroliumstellen.Om extra pannen te kunnen gebruiken.

    Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *